Middellandse Zee regelmatig vergiftigd

Body: 
Periodieke klimaatveranderingen hebben ervoor gezorgddat het water in de Middellandse Zee in het verre verledenregelmatig tot vlak onder de oppervlakte is vergiftigd doorzwavelwaterstof (rotte-eierengas). Dat rapporteren geochemici uitUtrecht, Texel en het Duitse Oldenburg deze week in hetgezaghebbende tijdschrift Nature.

De onderzoekers baseren hun conclusie op onderzoek vansedimenten uit de zeebodem van tussen twee en drie miljoen jaaroud. In die sedimenten bevinden zich op regelmatige afstanden dunnezwarte laagjes, de zogeheten sapropelen die relatief veel doodorganisch materiaal bevatten. Zij konden worden gevormd omdat eronder invloed van veranderingen in de stand van de zon mettussenpozen van 20.000 jaar sprake is geweest van een zeer natklimaat in het Middellandse Zeegebied. Gevolg daarvan was dat errelatief veel zoet water en voedingsstoffen in zee terecht kwamen,wat de algengroei stimuleerde. Het afsterven van de algenmassazorgde vervolgens voor de vorming van de sapropelen.

Als gevolg van het rottingsproces van de dode algen raakte dezuurstof geleidelijk op en was er sprake van een sterke toename inhet water van zwavelwaterstof. Weliswaar was dit verschijnsel allanger bekend, maar nieuw is dat de onderzoekers uit desamenstelling van de sapropelen nu voor het eerst hebben kunnenafleiden dat de giftige zwavelwaterstof tot vlak onder hetzeeoppervlak voorkwam. Ook is duidelijk geworden dat sapropelenniet alleen in stilstaand water werden gevormd, maar ook als ersprake was van watercirculatie.

Volgens de Utrechtse onderzoekster dr. Hilde Passier kan dezeontdekking worden beschouwd als een nieuwe bijdrage aan hetwereldwijde project om modellen te ontwikkelen die meerduidelijkheid moeten verschaffen over de invloed van het klimaat ophet milieu. "We hebben nu het bewijs dat de effecten vanklimaatvariaties in het verre verleden veel extremer zijn geweestdan altijd werd gedacht. Die periodieke klimaatverandering speeltoverigens ook nu nog een rol, al zijn de effecten nu minder sterk.De jongste sapropeel die in de Middellandse Zee is gevonden iszevenduizend jaar oud. Als er niets verandert, kunnen we duswaarschijnlijk over ongeveer dertienduizend jaar een nieuwe fasevan vergiftiging van het Middellandse Zee-water verwachten."

EH